Ale i Nico
Projekt „Afrocuba de Acá” został stworzony przez dwójkę ludzi, którzy postanowili przemycić do Polski trochę kubańskiej tożsamości. Ale Miodowska i Nikodem Bąkowski – założyciele Szkoły Tańców Karaibskich - SalsHall Ortodox (SHO), zafascynowani tradycją afrokubańską, po wielu misiącach spędzonych na Kubie, pełnych oddechu tamtejszą kulturą, zebrali swój zespół tancerzy oraz muzyków by stworzyć wyjątkowe widowisko. Chcąc przenieść choć cząstkę rajskich klimatów oraz dołożyć pary do przyszłorocznego karnawału, tworzą spektakl, który na długo pozostanie w pamięci. Bębny, egzotyczny wokal, barwny taniec, a wszystko na żywo – tradycyjnie i prawdziwie! „Integrując nasze tradycje – kubańską i polską mamy nadzieję otworzyć furtkę do nieznanego, bajkowego ogrodu.”Główną inspiracją dla spektaklu jest geneza plemienia Yoruba, które ma bardzo bogatą i kolorową historię. Wierzenia Yorubów zwane na Kubie Santería lub Regla de Ocha - są najbardziej rozpowszechnioną religią afrokubańską. Jest to niezwykle popularne wyznanie, które praktykuje znaczna część tamtejszego społeczeństwa. Santería pojawia się wszędzie, zarówno w wydarzeniach religijnych jak i wszelkich przejawach sztuki kubańskiej. Etniczny taniec, elektryzująca muzyka bębnów to nieodłączny element każdego widowiska, które ma swój rytualny przebieg i zawsze przenosi do innego świata. Świata mitów i legend.
Ceremonie
Ceremonie Santerii odbywają się w prywatnych domach gdyż religia ta nie posiada kościołów. Organizuje się je podczas wszystkich ważnych momentów, takich jak: przyjęcie nowej osoby do społeczności santeros, nadanie wiernemu patronatu Orisha, przyjęcie święceń i wszelkich szczególnych dni światecznych. Na okazję uroczystości, dom zostaje starannie przygotowany i udekorowany. W rogu największego pomieszczenia buduje się ołtarz (tzw. altar lub tron). Zwykle wykonuje się go z ozdobnych tkanin, które kolorami nawiązują do najważniejszych Orisha. Częste dopełnienie ołtarza stanowią ceramiczne wazy, w których mieszczą się różne święte przedmioty.Trans
W czasie trwania ceremonii wierzący wykonują rytualny taniec, podczas którego Santeros mogą wpaść w trans. Jest to zjawisko traktowane jako stan szczególny, pozwalający na swobodny kontakt z Orisha. Osoby doznające transu zachowują się bardzo różnie. Znamienne jest to, że mówią na wpół zrozumiałym językiem przeróżne przepowiednie, rady, bądź przestrogi. Taki stan odmiennej świadomości utrzymuje się zwykle od kilku minut do kilku godzin.Bębny
Gra na świętych bębnach (batá) i śpiew są podstawową i najbardziej tradycyjną formą oddawania czci Orisha. Bębny są strojone w specjalny sposób, wówczas uważa się, że "mówią" i dzięki nim można rozmawiać z Orisha. Bębny batá używane w ceremoniach muszą być poświęcone. Nie można ich wykorzystywać do żadnych innych celów. Tylko na niepoświęconych instrumentach można uczyć gry, grać dla przyjemności, czy zabawy. Batá otoczone są całym zestawem reguł, mówiących o tym jak należy się z nimi obchodzić. Kobietom nie wolno na nich grać, a gdy któraś z części bębna ulegnie zniszczeniu nie należy jej naprawiać, tylko pochować bęben w ziemi. Rytmy wygrywane na instrumentach są konkretnie określone, mają bardzo zaawansowaną strukturę polirytmi i polimetrii. Każdy Orisha ma przypisany sobie toque czyli rytm.Orishas
Santería opiera się na wierze w jednego boga - nieskończenie wielkiego i potężnego Olofiego. Jest on zdystansowany do stworzonego przez siebie świata i w kontaktach z nim posługuje się emanacją swej istoty, upostaciowionej w tzw. Orisha. To właśnie je otacza się czcią i kultem odpowiednich rytuałów i tradycji. Bóstwa prezentują różne natury i ludzkie profesje. Można to przyrównać do politeistycznych religii starożytnych Greków czy Rzymian, choć Orisha są tu przejawem tylko jednego boga. Jednym ze sposobów oddawania im czci jest taniec. Każdemu bóstwu przypisany jest odrębny ruch, eksponujący cechy jego natury i opowiadający sceny mitologiczne z nim związane. Taniec Orisha jest fascynującym zjawiskiem ze względu na jego teatralny charakter. Wiele gestów ma tu konkretną symbolikę, a jednym z ważnych elementów ekspresji tanecznej jest sugestywna i bardzo charakterystyczna mimika twarzy.Elegguá
Każdy obrząd, koncert czy pokaz rozpoczyna się i kończy oddaniem czci Orisha - Elegguá. Jest on odpowiedzialny za początek i koniec, wszelkie momenty przejścia, otwarcia i zamknięcia. Jest pośrednikiem, umożliwiającym komunikację pomiędzy innymi Orishas. Przedstawiany jest jako dziecko, w biało-czarnym lub czerwono-czarnym ubraniu, słomkowym kapeluszu, czasem przepasce z liści palmowych. Zawsze nosi ze sobą nieodłączne atrybuty: specyficznie zakrzywiony patyk - garabato, torbę i kapelusz. Ma wesołe usposobienie jednak czasem bywa złośliwy.Oggún
Jest panem gór, metalu i kowalstwa. Jego taniec jest mocny, gwałtowny, często agresywny. Według mitologii Oggún mieszka w lesie, współpracując w polowaniach z jednonogim Orisha o imieniu Ochosi. Symbolizuje go zestawienie koloru zielonego z czarnym, a jako atrybut nosi maczetę.Ochosi
Ochosi jest panem lasu i łowiectwa. Jego atrybutami są łuk i strzały. Ochosi ma tylko jedną nogę i zgodnie z legendą, porusza się konno lub na barkach bóstwa Oggún. Nie ma przypisanych konkretnych kolorów. Tańcem imituje konną jazdę i strzelanie z łuku. Atrybuty Ochosiego to łuk i strzały.Ochún
Patronka słodkiej wody, bogini słodyczy, piękna, miłości i pieniędzy. Ochún miewa złośliwy charakter, choć częściej przywdziewa postawę czarującą i zalotną. Cześć oddaje się jej, składając w ofierze kwiaty, owoce, miód i cygara. Tańcem opowiada liczne historie głównie dotyczące jej romansów. Dominują tu gesty nacierania się miodem, którym wabi inne bóstwa oraz śmiertelników. Symbolizuje ją kolor złoty lub żółty. Zawsze ma przy sobie lusterko, wachlarz lub według innych źródeł, dzban miodu.Yemayá
Yemayá włada słoną wodą. Według podań jest matką większości Orisha. Patronuje rybakom i macierzyństwu, a w darach składa się jej ryby i mięso. Yemayá jest symbolizowana przez połączenie koloru niebieskiego z białym oraz poprzez liczbę siedem. W tańcu, obszerną, niebieską spódnicą imituje ruch morskich fal.Changó
Jest panem ognia i burzy. Tak jak przystało na jego rolę, włada piorunami. Ponadto ma w posiadaniu siłę bębnów, muzykę i zabawę. Uosabia męską siłę i atrakcyjność. Jest bardzo impulsywny, arogancki i pewny siebie. Poprzez liczne romanse, skupia na sobie gniew innych męskich Orisha. Symbolizują go kolory: czerwony oraz biały. Jego atrybuty to miecz i dwustronny topór.Oyá
Oyá jest władczynią wiatru. Mieszka na cmentarzu, ale nie patronuje zmarłym. Jej atrybutem jest ciemny koński ogon - tzw. Iruké. Jej kostium jest wariacją kolorystyczną pięciu barw: białej, pomarańczowej, czerwonej, niebieskiej i zielonej. Czasem symbolizuje ją jedynie kolor liliowy bądź karmelowy. Podczas tańca przedstawia się jej wojowniczy charakter gwałtownymi ruchami, groźną mimiką i krzykiem.Obatalá
Obatalá jest jednym z najważniejszych Orisha. Zgodnie z tradycją przyjmuje się, że jest również stwórcą ludzi. Jak mówią santeros jest władcą głów. Różne legendy i podania przedstawiają Obatalá jako kobietę bądź mężczyznę. Charakteryzuje go kolor biały. Jego taniec jest spokojny i majestatyczny.
